Tổng quan kinh tế vĩ mô tháng 5/2025

Tổng quan kinh tế vĩ mô tháng 5/2025 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực từ nền kinh tế trong nước, trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế vẫn còn nhiều thách thức. Báo cáo này điểm lại những diễn biến nổi bật của kinh tế toàn cầu – Việt Nam, thị trường tài chính và ngành bảo hiểm – đặc biệt là PVI Insurance.

Diễn biến kinh tế quốc tế

Triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2025 tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài, nhu cầu suy yếu và rủi ro địa chính trị gia tăng.

Triển vọng kinh tế toàn cầu 2025 tiếp tục bị điều chỉnh giảm bởi các tổ chức lớn như World Bank (2,4%) và Morgan Stanley (2,9%), chủ yếu do lãi suất neo cao, nhu cầu yếu và nguy cơ chiến tranh thương mại gia tăng.

Tại Mỹ, Fed dịch chuyển sang lập trường ôn hòa hơn và đã ám chỉ có thể cắt giảm lãi suất cuối năm, nhưng triển vọng phục hồi kinh tế vẫn khiêm tốn. Trong khi đó, Trung Quốc dịch chuyển dần sang chi tiêu công và đầu tư công, tuy ghi nhận mức tăng trưởng 4,8% trong Q1/2025.

Tình hình kinh tế Việt Nam

Trong bối cảnh các vòng đàm phán thương mại giữa Việt Nam và Mỹ đang diễn ra, và triển vọng chính sách thuế quan còn chưa rõ ràng, nền tảng vĩ mô trong nước vẫn duy trì sự ổn định, góp phần hỗ trợ đà phục hồi tăng trưởng kinh tế.

Lạm phát tiếp tục được kiểm soát tốt, với CPI tháng 5/2025 tăng 0,16% MoM và 3,24% YoY, chủ yếu do nhóm nhà ở, vật liệu xây dựng, thực phẩm và y tế; trong khi một số nhóm khác như giao thông và viễn thông ghi nhận xu hướng giảm, giúp giữ ổn định mặt bằng giá.

Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò chủ lực, với giá trị giải ngân trong tháng 5 đạt hơn 55 nghìn tỷ đồng, tăng 14,8% YoY – mức cao nhất từ đầu năm. Lũy kế 5T2025, tổng vốn đầu tư công thực hiện đạt gần 222 nghìn tỷ đồng (+17,5% YoY), tương đương 24,3% kế hoạch năm. Đáng chú ý, riêng lĩnh vực hạ tầng ghi nhận mức tăng giải ngân ấn tượng ở mức 39% YoY tính đến hết tháng 5, phản ánh rõ nỗ lực điều hành và ưu tiên thúc đẩy đầu tư công trong bối cảnh áp lực từ kinh tế toàn cầu còn hiện hữu.

FDI cũng ghi nhận diễn biến tích cực, với tổng vốn đăng ký mới và tăng thêm trong tháng 5 đạt 3,5 tỷ USD (tăng 111,4% YoY và 41,3% MoM), và vốn giải ngân đạt 2,2 tỷ USD (tăng 21,3% MoM). Trong đó có khoản đầu tư lớn từ Malaysia vào dự án tại Hà Nội.

Hoạt động sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng, với chỉ số IIP tháng 5 tăng 4,5% MoM và 9,4% YoY, chủ yếu nhờ động lực đến từ các nhóm ngành chế biến – chế tạo (thực phẩm, dệt may, hóa chất, cao su) và ngành khai khoáng cải thiện. Bên cạnh đó, chỉ số PMI đạt 49,8 điểm trong tháng 5, cải thiện so với tháng trước dù vẫn dưới ngưỡng mở rộng, phản ánh điều kiện sản xuất bớt căng thẳng nhờ chi phí đầu vào giảm, dù cầu vẫn yếu.

Xuất nhập khẩu tiếp tục tăng trưởng tích cực, với tổng kim ngạch tháng 5 đạt 78,6 tỷ USD (+15,5% YoY), trong đó xuất khẩu và nhập khẩu lần lượt đạt 39,6 và 39 tỷ USD. Cán cân thương mại thặng dư 0,55 tỷ USD, giảm nhẹ so với tháng trước. Tăng trưởng chủ yếu đến từ các mặt hàng như sắn, cà phê, linh kiện điện tử, ngô và hạt điều. Tuy nhiên, rủi ro từ khả năng Mỹ áp thuế mới (20–25%) vẫn hiện hữu; các vòng đàm phán giữa hai nước hiện vẫn đang tiếp diễn.

Về điều hành chính sách, Chính phủ ban hành Nghị quyết 138/NQ-CP triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân – hiện đóng góp 50% GDP, 30% thu ngân sách và tạo việc làm cho 85% lao động – trở thành động lực tăng trưởng trung tâm thông qua cải cách thể chế và mở rộng tiếp cận nguồn lực.

Diễn biến thị trường tài chính

Thị trường tài chính tháng 5/2025 ghi nhận diễn biến tích cực ở cả thị trường chứng khoán và trái phiếu, dù thanh khoản còn thận trọng và lãi suất có xu hướng nhích nhẹ.

Thị trường chứng khoán

VN-Index kết tháng 5 ở mức 1.332,6 điểm (+3,6% MoM), phục hồi mạnh sau nhịp điều chỉnh tháng 4 do lo ngại chính sách thuế quan từ Mỹ. Đà tăng chủ yếu nhờ nhóm bảo hiểm và bất động sản. Tuy nhiên, thanh khoản toàn thị trường giảm 7% do tâm lý nhà đầu tư còn thận trọng, chờ tín hiệu rõ hơn từ đàm phán thương mại Việt – Mỹ.

Thị trường trái phiếu

Trái phiếu Chính phủ: Trên thị trường sơ cấp, trong tháng 5/2025, KBNN tổ chức 17 phiên đấu thầu với tổng giá trị gọi thầu 41.000 tỷ đồng, tỷ lệ trúng thầu đạt 44%. Kỳ hạn 10 năm chiếm ưu thế với 83,8% giá trị trúng thầu. Tổng giá trị phát hành TPCP lũy kế 5T2025 đạt 170.917 tỷ đồng, tương đương 34,2% kế hoạch năm.

Trên thị trường thứ cấp, giao dịch outright đạt 193.813 tỷ đồng (+14,4% MoM) và repo đạt 84.519 tỷ đồng (+4,5% MoM). Lợi suất TPCP tăng nhẹ ở hầu hết các kỳ hạn, đặc biệt nhóm dưới 15 năm. Khối ngoại mua ròng 284 tỷ đồng, lũy kế từ đầu năm đạt 2.073 tỷ đồng.

Trái phiếu doanh nghiệp: Tháng 5 ghi nhận 42 đợt phát hành TPDN riêng lẻ với tổng giá trị 46.771 tỷ đồng (+6% MoM; +59% YoY). Lũy kế 5T2025, tổng giá trị phát hành đạt 120.685 tỷ đồng (+53% YoY). Giao dịch thứ cấp đạt 111.260 tỷ đồng, bình quân 5.563 tỷ đồng/phiên (+25% MoM). TPDN phát hành trong tháng tập trung ở nhóm ngân hàng, bất động sản và tài chính, với lãi suất dao động từ 5,1% đến hơn 12,5%/năm. Một số thương vụ lớn bao gồm phát hành của VinFast (5.000 tỷ đồng), Vingroup (6.000 tỷ đồng) và VPBank (6.000 tỷ đồng).

Ngành bảo hiểm

Thị trường bảo hiểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn phục hồi và tăng trưởng trở lại trong năm 2025, với sự cải thiện rõ rệt cả ở mảng nhân thọ lẫn phi nhân thọ, cùng triển vọng dài hạn tích cực nhờ nhu cầu bảo hiểm ngày càng gia tăng và sự dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu ngành.

Thị trường bảo hiểm tiếp tục cho thấy triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2025. Sau giai đoạn khó khăn kéo dài, cả bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ đều ghi nhận những tín hiệu phục hồi rõ rệt ngay từ đầu năm. Trong Q1/2025, phí bảo hiểm phi nhân thọ tăng 11% svck, trong khi phí bảo hiểm nhân thọ tăng 1,2%, đánh dấu điểm khởi đầu cho chu kỳ tăng trưởng mới. Động lực tăng trưởng đến từ nhóm sản phẩm bảo hiểm sức khỏe, tai nạn cá nhân và thương mại.

Thị trường bảo hiểm có triển vọng phát triển dài hạn khá tích cực trong năm 2025. Trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, ba doanh nghiệp nổi bật gồm PVI, MIG và BVH tiếp tục dẫn dắt thị trường.

PVI Insurance, một trong những doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ hàng đầu Việt Nam, đạt doanh thu kỷ lục hơn 20 nghìn tỷ đồng trong năm 2024, tăng 21% YoY và đặt mục tiêu đạt mốc 1 tỷ USD vào năm 2025. Với năng lực triển khai mạnh mẽ và vị thế vững chắc trên thị trường, PVI được kỳ vọng sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng phí bảo hiểm cao hơn đáng kể so với mức bình quân ngành.

Đáng chú ý, trong năm 2025–2026, PVI cũng là nhà bảo hiểm chính, dẫn đầu liên danh cung cấp bảo hiểm cho tổ hợp nhà máy VinFast – một trong những dự án công nghiệp trọng điểm tại miền Trung.

Trong báo cáo mới nhất, HSC đã nâng khuyến nghị đối với cổ phiếu PVI lên “Tăng tỷ trọng”, với giá mục tiêu mới là 59.800 đồng/cp, nhờ triển vọng tăng trưởng ổn định, lợi suất cổ tức hấp dẫn và tiềm năng mở rộng ra thị trường quốc tế.

Kết luận của PVI AM

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều bất định, Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định vĩ mô, đẩy mạnh đầu tư công và thu hút FDI. Song song, sự phục hồi đáng kể của ngành bảo hiểm – đặc biệt là phi nhân thọ – mở ra nhiều cơ hội đầu tư trong nửa cuối năm 2025.