Tổng quan kinh tế vĩ mô tháng 8/2025

Tổng quan kinh tế vĩ mô tháng 8/2025 khép lại với nhiều biến động, nổi bật nhất là áp lực tỷ giá. Báo cáo này điểm lại những diễn biến nổi bật của kinh tế toàn cầu – Việt Nam, thị trường tài chính và ngành bảo hiểm – với điểm nhấn là PVI Insurance.

Diễn biến kinh tế quốc tế

Triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2025 tiếp tục gặp khó khăn trong bối cảnh nhiều nền kinh tế chịu sức ép đồng thời từ tăng trưởng chậm và lạm phát

Tại Hoa Kỳ, trước diễn biến kinh tế đáng báo động từ thị trường việc làm Mỹ, với chỉ số việc làm phi nông nghiệp mới (NFP) chỉ đạt mức 25,000, thấp xa mức 75,000 theo dự báo. Trong khi đó, CPI tháng 8 được Mỹ công bố đã tăng 2,9% YoY và 0,4% MoM – mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 1 theo Reuters.

Trước rủi ro “đình lạm” – áp lực lạm phát và sự suy yếu của thị trường lao động diễn ra cùng lúc, Chủ tịch Fed Jerome Powell phát tín hiệu sẽ hạ lãi suất trong tháng 9, nhằm tránh khả năng diễn ra tình trạng đình lạm (stagflation). Với diễn biến kinh tế và động thái của Fed gần đây và định giá của thị trường về lợi suất TPCP Mỹ 2 năm, chỉ số DXY, gần như chắc chắn Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong tháng 9, và sẽ có ít nhất 2 lần giảm lãi suất trong năm nay.

Diễn biến thuế quan của Mỹ cũng tiếp tục diễn biến phức tạp, khi nhiều chuyên gia đánh giá rằng tác động của chính sách thuế mới đang thẩm thấu chậm vào thị trường Mỹ, nhưng sẽ có ảnh hưởng lớn hơn vào thời gian tới khi lượng hàng tồn kho của các doanh nghiệp đang giảm dần.

Tuy nhiên, trong tháng 8, một tòa án phúc thẩm đã bác bỏ phần lớn các chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nếu tiếp tục không được thông qua, sẽ có ảnh hưởng rất lớn tới tình hình và vị thế của Mỹ, với việc Mỹ có nguy cơ mất đi nhiều thỏa thuận quốc tế, đồng thời phải hoàn trả những phần thuế đã thu được, trong khi thâm hụt ngân sách và nợ công sẽ gia tăng.

Trong báo cáo mới nhất của Crescat Capital, xu hướng nắm giữ vàng thay vì Trái phiếu Chính phủ (TPCP) Mỹ của các Ngân hàng Trung ương (NHTW) phản ánh sự suy giảm niềm tin vào TPCP Mỹ như một tài sản để dự trữ trước những bất định về tình hình của Mỹ, ví dụ như tính độc lập của Fed khỏi Chính phủ.

Tình hình kinh tế Việt Nam

Trong bối cảnh rủi ro về chính sách thuế quan lắng dịu, Việt Nam đẩy mạnh thu hút FDI và tăng trưởng kinh tế thông qua thúc đẩy tín dụng và đầu tư công

Trong những chính sách và sự hỗ trợ từ chính phủ được ban hành gần đây như việc đẩy nhanh nâng hạng thị trường và đẩy mạnh trung tâm tài chính quốc tế, Chính phủ Việt Nam đang muốn phát triển và thu hút dòng vốn ngoại tới thị trường Việt Nam. Ngoài ra, việc gỡ rối trong những vấn đề pháp lý, và xây dựng bộ khung ưu đãi mới cho doanh nghiệp nước ngoài có thể đẩy mạnh thu hút dòng vốn nước ngoài về, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam nằm trong nhóm những nước có thuế quan thấp.

Ngoài chính sách thu hút dòng vốn ngoại, Chính phủ cùng NHNN đã họp bàn và đưa ra những chính sách để đẩy mạnh tín dụng trong nước như gỡ bỏ room tín dụng và điều chỉnh tăng chỉ tiêu tin dụng. NHNN và KBNN cũng đã liên tục hỗ trợ cho ngân hàng có thể giải quyết được những khó khăn về tính thanh khoản và nguồn vốn.

• CPI: CPI của Việt Nam tháng 8 tăng 0,05% MoM và 3,24% YoY. Lạm phát cơ bản ở mức 3,19%, chủ yếu do giá nhà ở thuê và ăn uống ngoài gia đình tăng. Tuy nhiên, với tình hình tỷ giá hiện nay, trong cuộc họp đầu tháng 9, Phó Thống đốc NHNN đã phát đi cảnh báo về rủi ro lạm phát, đồng thời nhấn mạnh về việc ổn định tỷ giá.
• FDI: Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm 2025, với vốn đăng ký mới đạt 26.14 tỷ USD, tăng 27,3% svck. Vốn FDI giải ngân cũng ổn định, đạt 15.4 tỷ USD — tăng 8.8% svck.
• Ngân sách Nhà nước (NSNN): Thu NSNN tháng 8 đạt 158.8 nghìn tỷ, lũy kế 8 tháng đạt 1,740 nghìn tỷ. Chi NSNN tháng 8 đạt 183.1 nghìn tỷ, lũy kế 8 tháng đạt 1,450.3 nghìn tỷ. Lũy kế 8 tháng NSNN thặng dư 289.7 nghìn tỷ. Trong tháng 8, Chính phủ đã công bố lễ khởi công và khánh thành 250 dự án 1,280 nghìn tỷ đồng, trong đó vốn Nhà nước 129 dự án với 478 nghìn tỷ đồng, chiếm 37% và 121 dự án vốn khác với 802 nghìn tỷ đồng, chiếm 63% (trong đó có 5 dự án FDI với 54 nghìn tỷ đồng).
• Tín dụng – huy động: Tính tới cuối tháng 8, tăng trưởng tín dụng đạt 10.65% và tăng trưởng huy động đạt 7.94%, tạo áp lực lên tính thanh khoản của hệ thống ngân hàng
• Xuất-Nhập khẩu: Hiệu quả thương mại của Việt Nam tăng mạnh, với tổng kim ngạch tháng 8 đạt 83.06 tỷ USD—tăng 0.9% so với tháng trước và 16.0% svck. Xuất khẩu đạt 43.39 tỷ USD, nhập khẩu 39.67 tỷ USD. Cán cân thương mại thặng dư 3,72 tỷ USD (+63,9% MoM). Đặc biệt, phần lớn các chính sách thuế quan của Trump đang bị bác bỏ bởi tòa án phúc thẩm của Mỹ, và đã kháng cáo lên Tòa án tối cao. Việc chính sách thuế quan của Trump nếu bị bác bỏ sẽ tạo điều kiện lớn cho Việt Nam để tiếp tục có doanh thu xuất khẩu lớn hơn.
• Sản xuất: Ngành sản xuất Việt Nam tăng trưởng chậm lại trong bối cảnh nhu cầu giảm sút và áp lực thuế quan. PMI tháng 8 đạt 50,4 điểm (giảm từ 52,4 điểm tháng 7). Sản lượng tăng tháng thứ 4 liên tiếp, song đơn hàng mới tiếp tục giảm, buộc một số doanh nghiệp phải cắt giảm nhân lực. Áp lực chi phí đầu vào – từ nguyên vật liệu, thuế quan và vận tải – tăng mạnh nhất từ đầu năm, kéo giá bán đầu ra tăng tháng thứ ba liên tiếp, dù mức tăng vẫn ở nhịp độ vừa phải.
• Tỷ giá: Áp lực VND vẫn lớn do chênh lệch cung – cầu USD và lượng VND dồi dào trong hệ thống. NHNN đã bán USD kỳ hạn hủy ngang trong hai ngày 25–26/8 để hạ nhiệt, song hiệu quả chỉ mang tính tạm thời. Triển vọng tỷ giá những tháng tới phụ thuộc vào chính sách Fed, dòng vốn ngoại, kỳ vọng nâng hạng TTCK cùng các biện pháp gỡ rối trong nước.

Diễn biến thị trường tài chính

Tháng 8/2025, thị trường tài chính Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực ở cả chứng khoán và trái phiếu, trong đó thanh khoản bùng nổ trên thị trường chứng khoán .

• Thị trường chứng khoán: VN-Index đóng cửa tháng tại 1.682,21 điểm (+11,96% MoM), tiếp đà tăng trưởng nhờ kì vọng vào việc nâng hạng thị trường cũng như kết quả kinh doanh tích cực của doanh nghiệp. Đà tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Thanh khoản cải thiện rõ rệt, phản ánh niềm tin nhà đầu tư được củng cố.
• Thị trường trái phiếu

Trái phiếu Chính phủ:

Thị trường sơ cấp, trong tháng 8, KBNN gọi thầu các kỳ hạn 5–30 năm, trong đó kỳ hạn 10 năm chiếm 86,8% giá trị trúng thầu (GTTT), đạt 9,950 tỷ đồng. Các kỳ hạn 5 năm, 15 năm và 30 năm lần lượt trúng thầu 350 tỷ đồng (tỷ lệ trúng thầu/gọi thầu đạt 14%), 1,105 tỷ đồng (tỷ lệ 9.6%) và 60 tỷ đồng (tỷ lệ 3%). Lãi suất trúng thầu bình quân tăng so với tháng trước, đạt 3,37%/năm; kỳ hạn phát hành bình quân là 10,43 năm.

Trên thị trường thứ cấp, Giá trị giao dịch thông thường (Outright) đạt 296.861 tỷ đồng (+25,9% MoM) và giao dịch mua bán lại (Repo) là 93,501 tỷ đồng (giảm 25.6%). Thanh khoản trung bình/ngày của giao dịch Outright ở mức 14.136 tỷ đồng (+107% YoY), Repo đạt 4.452 tỷ đồng (+5,3% YoY). Trái phiếu kỳ hạn 10 và 15 năm chiếm phần lớn giá trị giao dịch trên thị trường thứ cấp, lần lượt là 31.3% và 30% tổng giá trị giao dịch.

Trái phiếu doanh nghiệp: Theo dữ liệu VBMA tổng hợp từ HNX và SSC, tính đến ngày công bố thông tin 31/08/2025, có 37 đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 39,357 tỷ đồng và 6 đợt phát hành ra công chúng trị giá 6,332 tỷ đồng trong tháng 8/2025. Lũy kế 8 tháng, phát hành riêng lẻ đạt 311.725 tỷ đồng, công chúng đạt 47.785 tỷ đồng.

Trong tháng 8, các doanh nghiệp đã mua lại trái phiếu trước hạn tổng 27.032 tỷ đồng (+70% YoY). Trong 4 tháng cuối năm 2025, ước tính sẽ có khoảng 69.740 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn, trong đó gần 50% thuộc lĩnh vực bất động sản (29.883 tỷ đồng). Về tình hình công bố thông tin bất thường, có 4 mã trái phiếu chậm trả lãi, gốc trị giá 313 tỷ đồng trong tháng 8. Trên thị trường thứ cấp, tổng giá trị giao dịch TPDN riêng lẻ trong tháng 8/2025 đạt 109,288 tỷ đồng, bình quân đạt 5,204 tỷ đồng/phiên, giảm 9% so với bình quân tháng 7.

Ngành bảo hiểm

Thị trường bảo hiểm Việt Nam trong năm 2025 đang dần phục hồi và lấy lại đà tăng trưởng, với sự cải thiện rõ nét ở cả mảng nhân thọ và phi nhân thọ. Triển vọng dài hạn tiếp tục tích cực nhờ nhu cầu bảo hiểm gia tăng và sự dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu ngành.

Số liệu tổng hợp sơ bộ của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) cho thấy, tính đến cuối tháng 6/2025, tổng doanh thu phí lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ước đạt khoảng 72.094 tỷ đồng, tăng nhẹ 2,4% svck năm trước. Riêng doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới ước đạt 13.048 tỷ đồng, tăng 8,6%.

Ngành bảo hiểm trong 6 tháng đầu năm 2025 cho thấy tín hiệu phục hồi rõ nét. Ở mảng nhân thọ, số hợp đồng khai thác mới đạt 896.723 hợp đồng (+22,3% YoY), với doanh thu phí khai thác mới ước đạt 13.048 tỷ đồng (+8,6%).

Trong đó, bảo hiểm liên kết đầu tư chiếm 51,3% (+4,7%), nổi bật với bảo hiểm liên kết đơn vị tăng 41,9% và chiếm 7,9% tổng doanh thu, trong khi liên kết chung gần như đi ngang (+0,1%), chiếm 43,3%. Bảo hiểm tử kỳ tăng trưởng mạnh (+45,6%), chiếm 33,5%; ngược lại, bảo hiểm hỗn hợp giảm 17,7%, chỉ còn 4,2%. Các sản phẩm khác (sức khỏe, hưu trí, trọn đời) tăng trưởng vượt trội (+131%), chiếm 11% thị phần.

Ở mảng phi nhân thọ, doanh thu toàn khối ước đạt hơn 42.600 tỷ đồng (+9,1% YoY). Tổng số tiền bồi thường bảo hiểm gốc đạt 13.190 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ 30,9% (chưa bao gồm dự phòng bồi thường), phản ánh sự ổn định của thị trường.

Cơ cấu doanh thu ghi nhận các nghiệp vụ chủ lực tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn: bảo hiểm sức khỏe (gồm bảo hiểm tai nạn con người và chăm sóc sức khỏe) đạt 15.229 tỷ đồng (+11,8%), chiếm 34,9% tổng doanh thu, với tỷ lệ bồi thường ở mức 27,5%; bảo hiểm xe cơ giới đạt 10.107 tỷ đồng (+13,2%), chiếm 22,9%, bồi thường 4.381 tỷ đồng với tỷ lệ 43,3%. Ngoài ra, bảo hiểm tài sản – kỹ thuật vẫn duy trì vai trò trụ cột, đóng góp ổn định cho toàn khối phi nhân thọ.

Mặc dù doanh thu phí toàn ngành 6T2025 vẫn giảm so với cùng kỳ 2024, tốc độ giảm đã chậm lại đáng kể. Khối nhân thọ đang phục hồi sau giai đoạn tăng trưởng âm, trong khi khối phi nhân thọ duy trì đà tăng trưởng với tỷ lệ bồi thường ổn định, củng cố hiệu quả kinh doanh toàn ngành.

PVI Insurance tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ. Năm 2024, công ty đạt doanh thu phí bảo hiểm kỷ lục hơn 20.000 tỷ đồng (+21% YoY) và hướng tới mục tiêu 1 tỷ USD trong năm 2025. Bên cạnh việc trở thành nhà bảo hiểm chính cho tổ hợp nhà máy VinFast tại miền Trung, PVI còn ghi dấu ấn mạnh mẽ trên trường quốc tế với 3 giải thưởng lớn tại Insurance Asia Awards 2025, bao gồm “Best General Insurer”, “Outstanding Claims Management” và “Best Digital Insurer of the Year”.

Doanh nghiệp cũng được AM Best duy trì xếp hạng tài chính A- (Excellent), đồng thời được vinh danh trong nước với các danh hiệu “Vietnam Famous Trademark”, “Competitive Trademark” và “Pioneering Enterprise in Innovation 2025”. Những thành tựu này không chỉ phản ánh năng lực triển khai và sức mạnh thương hiệu của PVI, mà còn khẳng định vai trò tiên phong của doanh nghiệp trong quá trình phục hồi và phát triển bền vững của ngành bảo hiểm Việt Nam.

Kết luận

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều bất định, Việt Nam vẫn duy trì được ổn định vĩ mô, đồng thời đẩy mạnh đầu tư công và thu hút FDI. Thị trường tài chính cho thấy sự sôi động ở cả chứng khoán và trái phiếu, trong khi ngành bảo hiểm – đặc biệt là khối phi nhân thọ – đang phục hồi rõ nét. Đây sẽ là những động lực quan trọng, mở ra cơ hội đầu tư và tăng trưởng cho nửa cuối năm 2025.

Xem thêm các Bản tin Kinh tế vĩ mô hàng tháng của PVI AM tại đây.