Tổng quan kinh tế vĩ mô tháng 4/2026
15/05/2026Kinh tế vĩ mô tháng 05/2026 ghi nhận sự ổn định về mặt chính sách nhưng đối mặt với các biến động thanh khoản ngắn hạn.
Kinh tế vĩ mô về chính sách Năng lượng và Diễn biến Thị trường Dầu khí
Trong nước: Quốc hội đã thông qua Nghị định 72/2026, tiếp tục áp dụng mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) 0% đối với một số mặt hàng xăng dầu. Thời hạn áp dụng được kéo dài từ ngày 30/04/2026 đến hết ngày 30/06/2026. Đây là nỗ lực nhằm giảm chi phí nhập khẩu, ổn định giá năng lượng nội địa và hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung trước rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quốc tế:
- Sự thay đổi cấu trúc OPEC: Ngày 28/04, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi OPEC sau gần 60 năm, do mâu thuẫn giữa chiến lược tăng sản lượng của quốc gia này và cơ chế hạn ngạch của khối. Sự kiện này gây rủi ro phân mảnh trong việc điều phối sản lượng dầu mỏ toàn cầu.
- Rủi ro địa chính trị: Căng thẳng tại Trung Đông vẫn phức tạp. Ước tính cần từ 5–7 tuần để hạ tầng dầu khí phục hồi kể từ khi xung đột kết thúc. Đặc biệt, tình hình tại eo biển Hormuz – nơi lưu thông 1/5 nguồn cung dầu và khí LNG toàn cầu – vẫn là yếu tố then chốt chi phối giá năng lượng trong ngắn hạn.
Chính sách Tiền tệ Quốc tế và Tỷ giá
Chính sách của Fed: Thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50%–3,75% trong kỳ họp tới. Mặc dù từng có tín hiệu nới lỏng, nhưng với lạm phát duy trì trên mức 2%, lập trường hiện tại của Fed là thận trọng, có khả năng duy trì mức lãi suất này xuyên suốt năm 2026.
Thị trường ngoại hối trong nước: Tỷ giá USD/VND duy trì trạng thái ổn định nhẹ dù áp lực nhập siêu vẫn hiện hữu.
- Chỉ số tỷ giá: Tính đến 29/04, tỷ giá trung tâm đạt 25.113 VND. Tại các NHTM, giá bán USD dao động quanh mức 26.366 – 26.368 VND.
- Cán cân thương mại: Ghi nhận thâm hụt thương mại hàng hóa đạt khoảng 4,25 tỷ USD trong nửa đầu tháng 4, lũy kế từ đầu năm thâm hụt gần 8 tỷ USD. Đây là yếu tố gây áp lực lên tỷ giá trong thời gian tới.
Thị trường Tiền tệ và Thanh khoản Hệ thống
Thị trường liên ngân hàng (Thị trường 2)
Sau giai đoạn giảm sâu giữa tháng, lãi suất liên ngân hàng đã tăng trở lại vào cuối tháng 4 do áp lực thanh khoản cục bộ:
- Lãi suất qua đêm (ON): Đạt mức 4,38%/năm (tăng mạnh trong các phiên 21–22/04 lên mức gần 5,8%).
- Các kỳ hạn khác: 1 tuần (4,72%), 2 tuần (6,43%), và 1 tháng (7,33%).
Can thiệp của Ngân hàng Nhà nước (NHNN): NHNN đã chuyển sang vị thế bơm ròng 89.632 tỷ đồng qua kênh OMO (kỳ hạn 14, 35 và 56 ngày) với lãi suất 4,5%/năm để hỗ trợ hệ thống, đưa tổng khối lượng lưu hành trên kênh này lên hơn 305.712 tỷ đồng.
Thị trường huy động (Thị trường 1)
Mặt bằng lãi suất tiền gửi tiếp tục hạ nhiệt sau chỉ đạo của NHNN từ ngày 09/04.
- Diễn biến: 33 NHTM đã công bố giảm lãi suất huy động. Nhóm Big4 duy trì lãi suất ổn định từ 2,1% – 6,0%/năm.
- Đặc điểm nguồn vốn: Dù lãi suất huy động ngắn hạn giảm, lãi suất các công cụ dài hạn như chứng chỉ tiền gửi vẫn neo cao. Điều này phản ánh sự mất cân đối kỳ hạn và áp lực huy động vốn trung – dài hạn khi tăng trưởng huy động chưa tương xứng với tăng trưởng tín dụng.
Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp (TPDN)
Hoạt động phát hành và mua lại:
- Phát hành: Lũy kế từ đầu năm đạt 48.139 tỷ đồng. Trong đó, phát hành riêng lẻ chiếm ưu thế với 68,15%.
- Mua lại: Tổng giá trị mua lại trước hạn đạt 13.818 tỷ đồng (giảm 57,5% so với cùng kỳ 2025). Nhóm Bất động sản dẫn đầu hoạt động này, chiếm hơn 60% giá trị mua lại.
Áp lực đáo hạn: Tổng giá trị TPDN đến hạn trong phần còn lại của năm 2026 là 164.637 tỷ đồng. Áp lực tập trung chủ yếu ở hai nhóm ngành:
- Bất động sản: 92.943 tỷ đồng (chiếm 57%).
- Ngân hàng: 22.756 tỷ đồng (chiếm 14%).
Giao dịch thứ cấp: Thanh khoản thị trường trái phiếu riêng lẻ cải thiện rõ rệt với giá trị giao dịch trung bình ngày đạt 5.609 tỷ đồng, tăng hơn 51% so với giai đoạn trước. Các ngân hàng thương mại (HDBank, OCB, ACB) là những đơn vị có khối lượng giao dịch lớn nhất.
Đánh giá chung
Kinh tế vĩ mô tháng 05/2026 ghi nhận sự ổn định về mặt chính sách nhưng đối mặt với các biến động thanh khoản ngắn hạn. Chu kỳ tăng lãi suất kéo dài 9 tháng qua có dấu hiệu kết thúc, dự báo mặt bằng lãi suất sẽ duy trì ổn định trong quý 2/2026. Tuy nhiên, áp lực thâm hụt thương mại và khối lượng trái phiếu đáo hạn lớn vào cuối năm là những yếu tố cần được giám sát chặt chẽ.
Xem các lại tuyến nội dung “Tổng quan kinh tế vĩ mô” hàng tháng tại đây.
